Ankara 06
Türkiye`nin Başkenti olma özelliği taşıyan Ankara ilimiz , aynı zamanda Türkiye cumhuriyeti`nin kuruluş döneminede ev sahipliği yapmıştır.
Ankara ismini M.Ö. 12. yüzyılda Hititler dönemindeki adı Ankuwash olan kent,Galat ve Roma İmparatorluğu döneminde Ancyra olarak anılmıştır. 6. yüzyıl Bizans tarihçisi Stephanos Byzantinos coğrafya sözlüğünde M.Ö. 2. yüzyıl’da Aphrodisias’ta yaşamış olan Mısırlı rahip Apollonius’a dayandırarak Ankara’nın kuruluşuna dair bilgiler vermektedir. Bu bilgiye göre M.Ö. 278′de Anadolu’ya gelen Galatlar , Pontos Kralı ile Mithradates birlikte Mısır’a karşı bir savaşa girerler ve onları yenerek denize kadar sürerler. Mısırlıların gemilerinden aldıkları çapaları zafer belgesi olarak beraberlerinde yurtlarına getirirler. Bu başarıları üzerine Galatlara bir toprak verilir. Onlar da burada bir kent kurarak adını da çapa anlamına gelen Ankyra koyarlar Fakat Galatlardan önce de Ankara’nın varlığı bilinmektedir. Hellenistik Çağ ve Doğu Roma İmparatorluğu döneminde Ἄγκυρα Ánkyra adını almıştır
Ankara ve çevresinin tarihi Bronz Devri’ndeki Hatti Uygarlığı’na kadar gider. M.Ö. 2000 yıllarında Hititler bölgenin hakimi durumuna gelmiş ve onları sırası ile Frigyalılar, Lidyalılar ve Persler izlemiştir. M.Ö. 3. yüzyılda, bir Kelt ırkı olan Galatların Ankara’yı başkent yapması ile Ankara tarihte ilk defa başkent olmuştur. Galatlardan önce de Ankara’nın varlığı bilinmektedir. M.S. 2. yüzyılda yaşamış olan tarihçi Pausanias’a göre Galatlar Ankara’yı sonradan ele geçirmişlerdir. Ona göre kentin kurucusu Frig Kralı Gordios’un oğlu Midas’tır.Dolayısıyla Ankara bir Frig kentidir.
7. ve 8. yüzyıl’larda İslamiyet’in yükselişi ile birlikte kent Pers ve Arap akınlarına maruz kalmıştır. Şehir 871-893 tarihleri arasında birkaç kez el değiştirir. 1071 yılında, Selçuklu sultanı Alparslan Malazgirt Savaşı ile Anadolu’yu Türklere açmış, kısa süre sonra Ankara’yı da fethetmiştir. Şehri daha sonra ordunun ulaşım yolları üzerinde bir merkez ve doğal kaynaklardan yararlanma amaçlı kullanmıştır.
Anadolu Medeniyetleri Müzesinde sergilenen bazı Hitit eserleri
Anadolu Medeniyetleri Müzesinde sergilenen bazı Hitit eserleri
Ankara, bir süre Eretna Beyliği idaresi altında bulunmuş ve beyliğin en batı ucunu teşkil etmiştir. Eretna Beyi Alaeddin’in ölmesi üzerine, yerine geçen oğulları zamanındaki karışıklık, Ankara’yı bir süre Karamanoğulları’na daha sonra da Ahiler’in eline geçmesine neden oldu. Bu karışıklıklardan yararlanan Osmanlı Hükümdarı Orhan Bey, oğlu Süleyman Paşa komutasında gönderdiği bir ordu ile Ankara’yı ele geçirir.1402′de Yıldırım Bayezid ve Timurlenk arasındaki Ankara Savaşında şehir kısa bir süre Moğol hakimiyetinde kalır. Ancak 1414′de kesin olarak Osmanlı İmparatorluğu hakimiyetine girer.
I. Dünya Savaşında Osmanlı İmparatorluğu’nun da içinde bulunduğu İttifak Devletleri’nin yenilgisi sonrası başkent İstanbul ve Anadolu’nun büyük kısmı Birleşik Krallık, Fransa, İtalya ve Yunanistan arasında bölünerek işgal edilir. Bu duruma karşı Milli Kurtuluş Hareketinin önderi Kemal Atatürk, 1920′de karargahını Ankarada kurdu. Kurtuluş savaşının kazanılmasının ardından Büyük Millet Meclisi’nde Türk Devleti’nin başkentinin neresi olacağı konusu tartışılmaya başlanır. İsmet Paşa’nın TBMM’ye sunduğu Ankara’nın başkent olması yolundaki yasa teklifi kabul edilir ve 13 Ekim 1923 günü Ankara, Türk Devleti’nin başkenti olur. O günlerde Avrupa’dan şehir mimarları getirilerek bugünkü çağdaş Ankara’nın temelleri atılır.
İsmet Paşa’nın Ankara’nın başkent olması yönündeki yasa teklifinde;
Ankara’nın askeri ve siyasi yönden güvenli bir ortamda olması,
Ankara’nın ulaşım yolları üzerinde bulunması,
Ulusal Mücadele Dönemi’nde önemli bir rol üstlenmiş olması gibi gerekçeler belirtilmiştir.
Ankara’nın yeni kurulmuş olan Türkiye Cumhuriyetinin başkenti olmasını ardından, yeni bir oluşumla şehir Ulus adı altında eski şehir ve Yenişehir bölgesi olarak kültürel olarak ayrılabilir hale geldi. Ulus bölgesi Roma, Doğu Roma ve Osmanlı İmparatorlukları döneminin tarihini yansıtan binalar ve dar sokaklara sahip iken, Kızılay Meydanı’nı çevresinde kurulmuş olan Yenişehir bölgesinde geniş sokak ve caddeler, oteller, sinema ve tiyatrolar, alışveriş merkezleri ve yüksek binalar göze çarpar. Devlet daireleri ve elçilikler de genelde bu alana yakın olan Çankaya ilçesindedir.
Ankara, doğuda Kırıkkale ili’ne bağlı Balışeyh ve Yahşihan, kuzeydoğuda Ankara ili’ne bağlı Kalecik, kuzeyde Çankırı ili’ne bağlı Şabanözü, ve Ankara ili’ne bağlı Kızılcahamam, kuzeybatı ve batıda Ankara ili’ne bağlı Güdül ve Beypazarı, güneyde Ankara ili’ne bağlı Polatlı ve Haymana, güneydoğuda ise Ankara ili’ne bağlı Bala ile komşudur.
Ankara, Orta Anadolu’nun kuzeybatısında bulunan Kızılırmak ve Sakarya nehirlerinin kollarının oluşturduğu ovalarla kaplı bir bölgedir. Bu bölgede orman alanları ve bozkır alanlarını bir arada görmek mümkündür.
Akarsu boylarında sıralar halinde görülen iğde, söğüt ve kavak ağaçları bozkır içerisinde yer alır. Ankara çevresinde plato üzerinde yükselen münferit dağlar ile kuzeydeki dağlık sahada ise yağışlardaki artış yüzünden orman örtüsü oluşur.
Güneyde ve orta bölümlerde Step İklimi, kuzeyde ise Karadeniz İklimi’nin ılıman ve yağışlı halleri görülebilir. Genel olarak Step İklimiin hüküm sürdüğü Ankara’da kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar ise sıcak ve kuraktır. Yağışlar en çok ilkbahar mevsimindedir.Karın yerde kalma süresi ortalama 33 gündür. Gece ile gündüz, yaz ile kış mevsimi arasında önemli sıcaklık farkları bulunur. En sıcak aylar Temmuz (ortalama 23,4 °C) ve Ağustos (ortalama 22,9 °C), en soğuk aylar ise Ocak (ortalama -0,3 °C) ve Şubat (ortalama -1 °C) olarak belirlenmiştir.
Ortalama yağış miktarı 382 mm’dir.Şehirde son yıllarda yağış oranı önceki yıllara göre azalış göstermiştir. Bu durumun küresel ısınma ile direkt ilgili olduğu bilim adamlarınca öne sürülmektedir.
Kentin kuzeyinde yer alan Esenboğa Uluslararası Havalimanı şehre havayolu ile giriş çıkışı sağlayan, en önemli noktadır. 2006 yılında tamamen yenilenip kapasitesi ve işlevi çağdaşlaştırılmıştır. Hava limanını şehir merkezine bağlayan yol da tamamen yenilenmiş ve yeni geçitler devreye sokulmuştur. Havayolu ile kente ulaşmanın bir başka yolu da ordunun hizmetindeki Etimesgut Askeri Havalimanıdır. Bu havalimanı sivil uçuşlar için kullanılmasa da gerektiğinde alternatif olarak kullanılabilmektedir.
Şehre giriş çıkışlarda ikinci önemli yer ise Ankara Şehirlerarası Terminal İşletmesi kısaca AŞTİ’dir. Avrupanın en büyük otobüs terminalleri arasında yer alan tesislerde restoranlar, emanet, büfeler ve firmalar için servis istasyonları da bulunur. Tesislerin Ankaray bağlantısı olduğu gibi yeterli sayıda taksi servisi de vardır.
Ankara metro ağı
Ankara metro ağı
Belediye otobüsleri
Belediye otobüsleri
Tren yolu ile giriş çıkışta en önemli yer Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Ankara Garı’dır. Burası aynı zamanda ülkenin doğusu ile batısının ayrıldığı noktadır. Halihazırda ülkenin dört bir yanına ve banliyölere buradan tren seferleri düzenlenmektedir. Eskişehir üzerinden kenti İstanbul’a bağlayacak olan hızlı tren projesi ise yapım aşamasında olup 2008 yılı içerisinde hizmete girmesi beklenmektedir.
Şehir içi ulaşımda son zamanlarda en yoğun taşımacılık metro ile yapılmaktadır. EGO Genel Müdürlüğü tarafından işletilen Ankara metrosu günde yaklaşık 150.000 yolcu taşımaktadır. Metro ağında halihazırda Metro ve Ankaray adı altında iki ayrı taşıma sistemi çalışmaktadır. Ankaray Metroya göre daha hafif bir raylı sistemdir. Ağ halen süren çalışmalarla şehrin dört bir yanına ulaşma hedefine doğru gitmektedir.
Günlük ulaşımda belediye tarafından işletilen otobüsler ile özel olarak işletilen dolmuşlar da kullanılmaktadır. Belediyeye ait araçlarda manyetik kontörlü kartlar kullanılmaktadır. Özel araçlarda ise nakit kullanılmaktadır.
Şehirde taksi sayısı da halkın ihtiyacını karşılayacak düzeydedir ve 24 saat hizmet vermektedir. Saat 24 ile sabah 6 arası taksiler zamlı tarife uygulamaktadır.
Anadolu Medeniyetleri Müzesi - Ankara’da, Anadolu’nun arkeolojik eserlerini sergileyen ve dünyanın sayılı müzeleri arasında yer alan bir müzedir. Atpazarı semtinde, Ankara Kalesi’nin dış duvarının güneydoğu kıyısında, yeni işlev verilerek düzenlenmiş iki Osmanlı yapısında yer alır. Bu yapılardan biri Mahmut Paşa Bedesteni, diğeri Kurşunlu Han’dır.
Ankara Etnografya Müzesi - önceleri Arkeoloji Müzesi olarak kullanılması düşünülmüş, sonra Resim Heykel Müzesi olmasına karar verilmiş, açılış töreninden sonra bugünkü işlevine kavuşmuştur.Ayrıca bir dönem Anıtkabir yapılmadığı için Mustfa Kemal Atatürk’ün naaşı bu müzede saklanmıştır.
Ankara Kurtuluş Savaşı Müzesi - Ankara Ulus meydanında bulunan I. Türkiye Büyük Millet Meclisi binasının inşaasına, 1915 yılında başlanmıştır. İlkin İttihat ve Terakki Cemiyeti kulüp binası olarak tasarlanmış binanın planı evkaf mimarı Salim Bey tarafından yapılmış, inşasına ise kolordunun askeri mimarı Hasip Bey nezaret etmiştir.
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Oyuncak Müzesi - 20 Nisan 1920′de açılan Türkiye’nin ilk oyuncak müzesidir. Halen Ankara Üniversitesi bünyesinde ve Kültür Bakanlığı denetiminde hizmet vermeyi sürdürmektedir.
Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi - Anıtkabir’de Atatürk’ün mozolesinin bulunduğu Şeref Salonu’nun altındaki 3 bin metrekarelik sütunlu alanda bulunan 2002 yılında ziyarete açılmış müze. Müzenin Misak-ı Milli Kulesi ve İnkılap Kulesi arasında bulunan kısım, 1960′dan bu yana Atatürk müzesi olarak hizmet vermekteydi. Bu bölüm, Kasım 2001′de başlayan ve 9 ay süren bir çalışma sonunda yeni bölümlerle birleştirildi ve Büyük Taarruz’un 80. yıldönümü olan 26 Ağustos 2002 tarihinde dönemin cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ile başbakanı Bülent Ecevit tarafından ziyarete açıldı. Müze, eski Genelkurmay Başkanı Hüseyin Kıvrıkoğlu’nun talimatı ile yaptırılarak Genelkurmay Başkanlığı’nın sanat danışmanı Mehmet Özel’in koordinatörlüğünde hazırlanmıştır.
Cumhuriyet Müzesi (II TBMM Binası) - 1923 yılında mimar Vedat Tek (1873-1942) tarafından Cumhuriyet Halk Fırkası Mahfeli olarak tasarlanan ve inşa edilen bu bina işlevi değiştirilerek meclis olarak kullanılmıştır. Bodrum üzerine iki katlı olan bu yapının iç bölümleri, iki kat boyunca yükselen ortadaki meclis salonunun üç kenarına dizilmişlerdir. Girişten sonra enine uzanan, iki ucunda merdivenlerin yer aldığı geniş geçit, Selçuklu ve Osmanlı bezeme motiflerinin yer aldığı bir tavanla örtülmüştür. Benzer bir biçimde ele alınmış yerlerden birisi de büyük salondur. Yer yer localarla değerlendirilen bu salonun özellikle yıldız motiflerini içeren ahşap tavanı, sonradan düzenlenen taç kapı ve bazı noktalar dışında kemerler, saçaklar, yer yer çinilerin yer aldığı bölümler ile bu dönemin mimari özelliklerini yansıtmaktadır.
Çengelhan Rahmi Koç Müzesi - Ankara’nın ilk sanayi müzesidir. Ankara Kalesi’nin ana giriş kapısının karşısında, eskiden At Pazarı olarak bilinen mevkide yer alan Çengelhan adlı tarihi kervansarayda yer alır.
Mehmet Akif Ersoy Müze Evi - Mehmet Akif Ersoy’un Kurtuluş Savaşı yıllarında Ankara’da ikamet ettiği ve İstiklal Marşı başta olmak üzere çok sayıda şiirini yazdığı müzeye dönüştürülmüş Ankara evdir. Hacettepe Üniversitesi Merkez Kampüsünün sınırları içinde yer alır.
ODTÜ Bilim ve Teknoloji Müzesi - 2005 yılından itibaren Ankara’da, ODTÜ yerleşkesinde hizmet veren müze.İçinde özellikle eski arabalar ve radyolar dikkat çekmektedir.Gruplar halinde gidildiğinde özel olarak rehberlik yapılmaktadır.
Pembe Köşk - Türkiye Cumhuriyeti 2. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün 1925’ten 1973’te ölümüne kadar 48 yıl yaşadığı, halen müze olarak varlığını sürdüren yapıdır. Cumhuriyet Tarihinin en önemli mekanlarından biridir.
Çankaya Müze Köşk - Çankaya’da 1800′lü yıllarda yapılan ve Atatürk’ün 1921 yılında yerleştiği bağ evi, 1924 yılında Mimar Mehmet Vedat Bey tarafından yapılan eklemelerle bugünkü şekline getirilmiştir. Köşk tüm eşyalarıyla korunarak günümüze gelmiştir.
Ankara Türk Hava Kurumu Müzesi - Ankara’da tarihi Paraşüt Kulesi’nin yanında havacılık tarihine, Türk Hava Kurumu’nun çalışmalarına ilişkin belge, fotoğraf ve maketlerin sergilendiği 19 Mayıs 2002′de ziyarete açılmış müzedir.
Feza Gürsey Bilim Merkezi - Ankara’da Altınpark bünyesinde faaliyet gösteren, öğrencilerin eğlenceli bir ortamda bilimin temel prensiplerini öğrenmesi için kurulmuş bir tesistir. Türkiye’nin iki bilim merkezinden birisidir (İkincisi, Şişli Belediyesi Bilim Merkezi).FGBM Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından 23 Nisan 1993 tarihinde kurulmuştur. İçinde 48 parça deney ve sergi birimi bulunur.
Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi - Ankara Namazgah Tepesi’nde Etnografya Müzesi’nin yanında görkemli tarihi binada 1980 yılından beri hizmet vermekte olan bir sanat müzesidir. Türk sanatçılara ait 19. yüzyıl başından günümüze kadar tarihlenen resim, heykel, seramik, baskı ve Türk süsleme sanatı eserleri sergilenir.
Ankara Atatürk Eğitim Müzesi - Beşevler’de 1981 yılında hizmete açılan müzede Türk Eğitim Tarihi ile ilgili belge, eşya, kitap teşhir salonları, kütüphane ve Başöğretmen Atatürk arşivi bulunmaktadır.
Ankara A.O.Ç. Atatürk Evi Müzesi - Atatürk Orman Çiftliği’nde Atatürk’ün Selanik’te doğduğu evin bir benzeri olarak inşa edilmiş ev 1981 yılından beri müzedir.
Ankara Eğitim Derneği Müzesi -
Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Müzesi
Ankara PTT Müzesi - Aydınlıkevler semtinde bulunmaktadır. Tedavüle çıkan Osmanlı ve Türk pullarının yanı sıra 200 ülkenin pulları da sergilenmektedir.
Ankara Meteoroloji Müzesi
Ülker Zaim Müzesi - Özel Atılım Lisesi , İncek kampüsü içerisinde Osmanlı Dönemine ait giysi ve takılar ev eşyaları ve arkeolojik eserler sergilenmektedir.
Ankara Ziraat Bankası Müzesi - 1981 yılında açılmıştır. Tarihi ve resmi banka evrakları ile eşyaları sergilenmektedir.
Ankara 75.Yıl Cumhuriyet Eğitim Müzesi
Ankara Şerife Uludağ Kız Olgunlaşma Enstitüsü 100.Yıl Müzesi
Ankara TCDD Açıkhava Buharlı Lokomotif Müzesi
Ankara TCDD Demiryolları Müzesi ve Sanat Galerisi - 1924 yılında yapılan bina 1990 yılından sonra sanat galerisi ve demiryolları müzesi olarak hizmete açılmıştır.Müzenin alt katında demiryollarına ait belgeler ve eşyalar sergilenmektedir.
Milli Mücadelede Atatürk Konutu ve Demiryolları Müzesi
Atatürk’ün Yurt Gezilerinde Kullandığı Vagonu
Ankara Telekomünikasyon Müzesi
Ankara TRT Müzesi - 1981 yılında eski radyo malzemelerinin toplanarak sergilendiği TRT Radyo Müzesi olarak 1994 yılında Ankara Oran’da yeni yerinde açılmıştır.
Ankara Hava Müzesi
Şefik Bursalı Müze Evi - Ressam’ın 1903 ile 1930 yılları arasında yaşadığı Çankaya’daki evi müze olarak düzenlenmiştir.
TCMB Para Müzesi
Ankara MTA Tabiat Tarihi Müzesi
Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu Müzesi
Ankara Roma Hamamı - Ulus meydanından Yıldırım Beyazit Meydanına uzanan Çankırı Caddesi üzerinde, Ulus’tan itibaren yaklaşık 400 m. uzaklıkta, yolun batısında, caddeden 2.5 metre kadar yükseklikte yer alır, III. Yüzyılda Septimius Severus’un oğlu Roma İmparatoru Caracalla (212-217) tarafından Sağlık Tanrısı Asklepion adına yapılmıştır.
Ankara Kalesi - Ne zaman yapıldığı kesin olarak bilinmemekle birlikte Hititlere uzanan tarihi boyunca birçok kez tamirden geçirildiği tahmin edilmektedir. Romalılar, Bizanslılar hakimiyetinde kalan kale, 1073 yılında Selçukluların eline geçmiştir. 1101 yılında Haçlılarca ele geçirilen kale 1227 yılında tekrar Selçukluların hakimiyetine girmiştir. Selçuklular döneminde onarılan ve eklemeler yapılan kale Osmanlı döneminde 1832′de Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın oğlu İbrahim Paşa tarafından bir onarımdan geçirilmiştir.
Augustus Tapınağı - Ankara Ulus’ta Hacı Bayram Camii bitişiğindedir. M.Ö. II. yüzyılda Frigya tanrısı Men adına yapılmış olan tapınak zamanla yıkılmıştır. Bugün kalıntıları bulunan tapınak ise son Galatya hükümdarı Amintos’un oğlu kral Pilamenes tarafından Roma İmparatoru Augustus adına bir bağlılık nişanesi olmak üzere yaptırılmıştır.
Jülian Sütunu - Ulus bölgesinde bulunur. Sütün 362 yılında Roma İmparatoru Julianın Ankaraya ziyareti onuruna karşılık dikilmiştir.
Akköprü - Ankara’nın Yenimahalle ilçesinde, Varlık mahallesi’nde bulunan Anadolu Selçuklu sultanı I. Alaeddin Keykubad zamanında yaptırılmış tarihi bir köprüdür.
Ankara Roma Tiyatrosu - Ulus Meyda’nından Ankara Kalesine çıkan Hisar Parkı Caddesi üzerindedir. Roma döneminde M.S. 1. yüzyıl’ın ikinci yarısı ile M.S. 2. yüzyılın başına tarihlendirilmiştir.
Leave a Reply